گرداننده : رضا قاسمی نشريه ادبی

صفحه‌ی نخست

مقاله

داستان

شعر

گفت و گو

نمايشنامه

طنز

مواد خام ادبی

درباره‌ی دوات

تماس

کتابخانه دوات

دعوت به مراسم
 کتابخوانی

 

 

تصویر – رخداد

امین قضایی

 

نمایش مهیب : بی نهایت تصویر، بی نهایت رخداد را عرضه می کند. همه چیز شروع به زمزمه می کند. تکرار بی نهایت تصویر- رخداد. تصویر  بر رخداد احاطه می یابد. تصویر رخداد را گزارش می کند وهمزمان رخداد تنها از درون تصویر عرضه می شود. رخداد صرفا غنای تصویر است. رخداد هیچ چیز نیست.  رسانه ها آنها همه چیز را گزارش می کنند چرا که هیچ رخدادی دیگر رخ نمی دهد . رخداد نیازمند نامیدن است اما در زمزمه هیچ نامیدنی وجود ندارد. رخداد را باید نامید ، تمامی پروژه ی مسیحیت برای ثبت کامل رخداد در تصویر و برای همانی رخداد و تصویر در رسانه ها تحقق یافته است  چرا که واقعا در رسانه ها دیگر تصویر از رخداد عقب نیست  .  رستاخیر (رخداد) همیشه پیشتر از تصویر (گور تهی) رخ داده است. اما رسانه ها فرآورنده ی تصاویری اند که رخداد صرفا ، بخشی از چیزی است که گزارش می شود. رخداد محتوای گزارش است. گزارش همان رخداد است چرا که رخداد همان تصاویر است و تصاویر صرفا می توانند گزارش شوند.

اما اینها چیزهایی نیستند که می خواهم  انها را بنویسم . تاریخ پیشتر نوشته می شد . اینک زمزمه می شود. آیا این زمزمه نشانه ی آن نیست که تمامی نظام های شناخت ما به رعشه افتاده اند. سینما همیشه در به تصویر کشیدن تاریخ افتضاح عمل کرده است . هیچ چیز احمقانه تر و مصنوعی تر از یک فیلم تاریخی نیست . برای نگریستن به تاریخ باید چشم اندازی بسیار بزرگ در اختیار داشت . باید از درون دالان های تاریک بدان نگریست . تاریخ از طریق روایت و رخداد ، حضور را به تصویر می اورد اما فیلم ها ناگزیر  همه چیز را اول حاضر نموده و آنگاه روایت می کنند. فیلم تاریخی هرگز تاریخی نیست بلکه نهایتا دارای یک  لوکیشن تاریخی است .

در داستان ، ما از طریق روایت ، تصویرهای خود را شفاف می کنیم اما در سینما، زمزمه ی تصاویراست که روایت می کند. سینما ذاتا غیر تاریخی است چرا که  به هستی دیگر ما تعلق دارد ،آن  نوع هستی که تصویر، رخداد از دست رفته  نیست بلکه رخداد ، گزارش تصویر است.  نتیجه نظریه برگسون از زمان را به یادآورید : تصویر همیشه یک گام از رخداد عقبتر است. اما رسانه ها این عقب ماندگی تصویر از رخداد را به طرز احمقانه ای حل کرده اند :  رخداد گزارش تصویر است . این واژگونگی همان چیزی است که سرمنشا هستی شناسی  پست مدرنیسم است .  تصویر با آنچنان سرعتی گزارش می شود ، گزاره ها با چنان فرکانسی توصیف می شوند که رخداد صرفا ثبت موقتی گزاره ها یا دریافت تصاویر است.

اینکه تصویر از رخداد عقبتر است مسئله کوچکی نیست ، مسیحیت نتیجه همین گزاره است : خداوند متجسم می شود. یعنی به تصویر کشیده می شود. به صلیب کشیده شدن مسیح یعنی به تصویر کشیده شدن خداوند. اگر هستی در کمال مطلقش یعنی خداوندگاری اش بخواهد همچون رخدادی بر ما خود را بنمایاند ، آنگاه بر طبق این اصل که رخداد از تصویر عقب تراست ، ما تنها تصویر این رخداد بزرگ را خواهیم دید یعنی مسیح را زیرا که مرد = مسیح تصویر خداوند است . مرد  تصویر خداست و زن تصویر مرد . خدا رخدادی است که در مرد تصویر می شود ، مرد رخدادی است که در زن تصویر می شود. روح حضور است که در گفتار حاضر می شود و گفتار حضوری است که در نوشتار حاضر می شود. نوشتار و زن همیشه دو مرحله از رخداد و حضور عقب اند. حالا سئوال من این است : آیا نوشتار و زن همان گزارش و زمزمه تصاویر نیستند ؟ دقیقا همین طور است .

رخداد تصویر می شود و تصویر زمزمه می شود. خداوند روح خود  را در  انسان می دمد و انسان روح خود را در قفس تن اسیر می یابد . تصویری که از رخداد گرفته شده است روحی که از خداوند دمیده شده است دیگر تنها می تواند زمزمه شود. در مذهب ، عبادت و وردخوانی دقیقا همین وظیفه را دارد . یعنی زمزمه تصویر برای حفاظت از رخداد. بی خود نیست که پیرزنان اربابان زمزمه اند. پیامبران ، روح را از خداوند می گیرند و پیرزنان آنها را با زمزمه  و ورد خود حفظ می کنند. قرنها این هستی انسان بوده است.

اینک ما نیز مومنان بزرگی هستیم . رسانه تصویرها را برای ما زمزمه می کنند. همه چیز و هر تصویر احمقانه ای ورد می خواند.  ما روزنامه خوانان بزرگ :  آیا فکر می کنید از وردخوانان دیر و معابد پیشرفته تریم . ما که گمان می کنیم در جریان وردخوانی همگانی خود ، رخدادها را ثبت نموده ایم . واقعیت همچون خداوند ، نیایش می شود.  واقعیتی که رسانه ها هرروز برای ما گزارش می کنند. آنها با این زمزمه می خواهند واقعیت را حفظ کنند. می خواهند آن را به وجود اورند همچنان که قرنها پیرزن ها این خدمت رابه ادیان کردند.

 تصویرها از کدام رخداد سخن می گویند ؟ گفتارها از کدامین ذهن  و حضور روح سخن می گویند؟ همانطور که دین  با زمزمه هایش وبا عبادتهایش حفظ می شود بی انکه خدایی در کار باشد . واقعیتی نیز در کار نیست اما هر روز گزارش می شود.

   

بازچاپ مطالب دوات ممنوع است؛ به مطالب دوات فقط می‌توانید لینک بدهید.

برگشت