گرداننده : رضا قاسمی نشريه ادبی

صفحه‌ی نخست

مقاله

داستان

شعر

گفت و گو

نمايشنامه

طنز

مواد خام ادبی

درباره‌ی دوات

تماس

کتابخانه دوات

دعوت به مراسم
 کتابخوانی

 

امين قضايی

مايكل جكسون : غروب يك چهره

 

بخش اول : ناركوكاپيتاليسم سايبرنتيك

سرنوشت وحشتناك مايكل جكسون نمايش مصيبتي است كه بر سر سرمايه داري مصرفي آمده است : آينده اي بس وخيم : الگوريتم هاي مصرف اينك همه جا را فراگرفته اند. الگوريتم هاي مصرفي ، اين كد هاي ويروسي ناركوكاپيتاليسم سايبرنتيك، اينك از تمامي نظام مبادلات ارزش سرمايه داري فراتر رفته اند. آنچه باقي مي ماند ديگر ايدئولوژي مصرفي كالاهاي تجملي براي سركوب توليد نيست بلكه الگوريتم هاي مصرفي است كه ديگر به ابرمصرف كننده ها متكي نيست . ديگر ابر ستاره اي توليد نمي شود. الگوريتم هاي مصرف ديگر كالاي لوكسي مانند مايكل جكسون را توليد نمي كنند. الگوريتم ها حتي به تجسم ابرستاره ها نيازي ندارند . غروب چهره مايكل جكسون ، شكست سرمايه داري در تجسم امر ايده آل و ورود مرگبار به عرصه وانمايي مطلق است . ديگر شاهد هجوم مصرف كنندگان به سوپرماركت ها نخواهيم بود. سوپرماركت ها ، بازار هاي بزرگ خريد با تحريك هاي تبليغاتي ، نمايش ايده آل سرمايه داري مصرفي است كه جايگزين تصوير سرمايه داري توليدي شده بود . يعني هجوم بيكاران به كارخانه ها (عصر جديد چاپلين را در نظر بگيريد ) در سرمايه داري توليدي جايگزين هجوم مصرف كنندگان به سوپرماركت ها در سرمايه داري مصرفي شد . اما اينك ، ناركوكاپيتاليسم سايبرنتيك تصويرگر مصرف كننده اي است در مرگ و خمودگي . ناركوكاپيتاليسم اصطلاحا به سرمايه داري گفته مي شود كه بر مبناي بازار فروش مواد مخدر استوار گشته است . ناركوكاپيتاليسم سايبرنتيك الگوريتمهايي مصرفي را ارائه مي دهد كه خود مصرف كننده را تخدير مي كند ، الگوريتم مصرف بر انگيزه مصرف كننده مسلط مي شود. كالاي لوكس ديگر تجسم نمي يابد . ديگر ابرستاره ها پروسه تكامل بيني مايكل جكسون را براي تجسم امر ايده آل طي نخواهند كرد . ديگر هيچ ابرمصرف كننده اي وجود نخواهد داشت. ناركوكاپيتاليسم فضاي سايبرنتيك به جاي تصوير هجوم مصرف كننده ها به سوپرماركت ها بر طبق ايدئولوژي تبليغات ، تصويري مرگ آور ارائه مي دهد : كليك – خريد يك بازديد كننده اينترنتي. نهايت خمودگي . يك تقه و ديگر هيچ . اينجا هيچ مراسم خريدي وجود ندارد. هيچ شور و شوقي در كار نيست . هيچ انتخاب شكوهمند دموكراتيكي ، هيچ نمايش مغرورانه اي براي بورژوازي وجود ندارد. فقط الگوريتم هاي مصرف اند كه اجرا مي شوند و ما تنها اپراتورهاي الگوريتم مصرف هستيم .

نور سرد ستارگان از سكوت توده هاي تاريك نيرو مي گيرد . تمامي اين نيرو به عرصه وانمايي تعلق دارد. اما چهره مايكل جكسون ، اراده كاپيتاليسم مصرفي براي تجسم اين وانمايي است و به همين خاطر شكست اين تجسم را رقم مي زند چرا كه نظام واقعيت پيشتر دچار بحران توليد انگيزه شده است . آخرين اراده ترقي خواهانه جراحي هاي پلاستيك براي تجسم امر ايده آل با درهم شكسته شدن چهره مايكل فرو مي نشيند. تزريق انگيزه هاي مصرفي از سوي سرمايه داري مصرفي ، با تجسم امر ايده آل شكل مي گيرد . اما اين آخرين اراده مدرنيسم براي تجسم ابرانسان مصرفي سرمايه داري است . انگيزه سرمايه داري مصرفي ميل به خريد مد روزترين و تجملي ترين كالا و گرايش به سوي ايده آل ترين بت است. اما در ناركوكاپيتاليسم سايبرنتيك ، نه مصرف كننده مسلط است و نه انگيزه ي مصرف . اين الگوريتم مصرفي است كه بر خود مصرف كننده پيشي مي گيرد . ناركو كاپيتاليسم برخلاف كاپيتاليسم مصرفي ، به انگيزه مصرفي مصرف كننده متكي نيست چرا كه مصرف كننده ، معتاد است و چاره اي جز مصرف ندارد. ناركوكاپيتاليسم به اعتياد آوردن الگوريتم هاي مصرفش متكي است . فضاي سايبرنتيك با منطق هاي ناركوكاپيتاليستي اش ، تنها به اعتياد مصرف كننده اش براي بازديد و چرخيدن در فضاي سايبرنتيك متكي است . اينتراكتيويته تمامي حواس ما را از آن خود مي كند. حواس ما بخشي از پيكره الگوريتم مصرف مي شود. فضاي سايبر به مدد خصلت اينتراكتيويته اش ، ناركوكاپيتاليسمي نيرومند به ارمغان خواهد آورد. بازديده كننده فضاي سايبر، همان لاك پشت شرير(اما بهتر است بگوييم بي حال ) مارشال مك لوهان است كه پوست نرم حسگرهايش را بيرون لاك سختش قرار داده است . اينتراكتيويته حس ششم ما خواهد شد و البته تنها حس نيرومند ما. آينده به مالتي مديا تعلق دارد : الگوريتم مخدر مصرفي با دوز هاي متعدد اينتراكتيويته .





بخش دوم : انها جكسون را محاكمه مي كنند چون ديگر او را بازنمي شناسند .

جكسون براستي مانند يك بت حجاري شد . او اراده عظيم سرمايه داري براي درهم شكستن تمايزات بود: تمايز مرد / زن ، سفيد / سياه : او مايه افتخار بي نيازي سرمايه داري مصرفي به رژيم هاي نژاد پرستي و جنسيت گرايي بود و در عين حال تاكيدي بر وجود آنها. سياهي كه سفيد مي شود و در مقابل اهنگ سفيد يا سياه را مي خواند. سالها شايعه زن شدن او جنسيت اش را در هاله اي از ابهام فرو برده بود. اما او بي شك براي سرمايه داري مصرفي فقط يك چيز بود (مانند هر ستاره ديگري ) : يك الهه هتروسكسوآل (در يكي از كليپ ها، مايك به فرشته اي هتروسكسوآل مبدل مي شود و رنگ پوست سفيدش را برجسته مي كند) . اما اين الهه هتروسكسوآل به هيولايي هموسكسوآل مبدل مي شود. واژگونگي غريب. از يك رقاص به يك افليج . از هتروسكسوآل به هموسكسوآل ، از زيبايي به زشتي ، از محبوبيت به رسوايي . به سختي مي توان اين واژگونگي را باور كرد . مايكل جكسون راست مي گويد او قرباني يك توطئه شده است : انتقام سخت رژيم هتروسكسوآل سرمايه داري مصرفي .
جكسون براستي استاد در هم شكستن تمايزات است . رابطه او با كودكان در مرز رابطه جنسي و عاطفي قرار دارد . هيچ كدام و هر دو . ارزشگذاري رژيم هتروسكسوآل بر مبناي تمايز رابطه جنسي از عاطفي استوار گشته است اما چنين تمايزي وجود ندارد . اين تمايز يك توهم است . عطوفت به كودك ترويج مي شود و رابطه جنسي با كودك تقبيح مي گردد .اما آيا ميان رابطه جنسي و عاطفي چنين تمايز عميقي وجود دارد ؟ هرگز . انچه مسلم است رابطه جنسي مايكل با كودكان هرگز خشونت طلبانه و متجاوزانه نبوده است . انها براستي جكسون را تنها براي اين محاكمه مي كنند چون حس او ، كار او و چهره او را ديگر نمي شناسند. محاكمه جكسون ، تنها براي نجات رژيم هتروسكسوآل است . جكسون ، غروب يك چهره ، غروب سرمايه داري مصرفي و آغاز خشونت مخدرهاي اينتراكتيويته مانند بازي هاي ويدئويي و الگوريتم هاي مصرفي كليك = خريد است . مرگ انگيزه هاي مصرفي و آغاز تسلط اينتراكتيويته .

 

   

بازچاپ مطالب دوات ممنوع است؛ به مطالب دوات فقط می‌توانید لینک بدهید.

برگشت